VRML - obrazy 3D w Twojej przeglądarce

Pierwszy kontakt z VRMLem

Pierwszy raz z językiem VRML – językiem modelowania rzeczywistości wirtualnej – spotkałem się na uczelni, na zajęciach z metod komputerowych w mechanice konstrukcji. Był to koniec lat 90-tych. Internet był dla mnie wtedy jeszcze wielką tajemnicą, a w dodatku był praktycznie poza moim zasięgiem. Obracająca się w oknie przeglądarki IE trójwymiarowa łopatka turbiny nie zrobiła na mnie wielkiego wrażenia. Na rynku było już bowiem sporo oprogramowania do rzeźbienia 3D dającego znacznie lepsze efekty. Dopiero po latach zrozumiałem ideę VRMLa. Okazał się bardzo wygodny do prezentowania modelu i wyników MESowej analizy wytrzymałościowej.

Zarys historii języka VRML

Pomysł narodził się w 1994 roku. Został zaprezentowany na pierwszej międzynarodowej konferencji dotyczącej weba zorganizowanej przez CERN. Celem było opracowanie opisu 3D dla potrzeb internetu. Pierwsza specyfikacja języka VRML 1.0 została opracowana w listopadzie 1994 roku i opierała się na bazie bibliotek Open Inventora firmy SGI – wywołań API obsługujących OpenGL. Nad semantyką języka pracowało wiele luźno ze sobą związanych osób poprzez grupę dyskusyjną. Zaledwie trzy lata później, dzięki SGI, powstała kolejna wersja języka VRML 2.0. Aktualną i zapewne ostatnią wersją jest VRML97.

VRML nie zagościł jeszcze na dobre w naszych przeglądarkach, a już odchodzi do lamusa. Zastąpił go nowy XMLowy język X3D, tworzony przez Web3D Consortium.

Jak zainstalować?

Jeśli korzystasz z Windowsa to najlepszym rozwiązaniem jest zainstalowanie wtyczki Cortona VRML Client. Jest dostępna na wszystkie popularne przeglądarki. Lepiej zdecydować się na instalację tylko dla jednej przeglądarki. Do oglądania grafiki w formacie VRML 1.0 należy zainstalować również Cortona VRML 1.0 Converter. Niestety uzyskanie płynności poruszających się obiektów wymaga mocnego procesora i oczywiście sprzętowego wsparcia OpenGLa lub DirectXa.

Zastosowanie VRMLa

Pomimo, że język ten “wymiera”, to większość programów do obróbki 3D posiada możliwość eksportu (rzadko importu) do VRMLa.

Pliki z grafiką mają rozszerzenia wrl. Są to pliki tekstowe i mają przyjazną dla człowieka strukturę. �??atwo można je zatem zmieniać w zwykłym edytorze tekstowym. Dodatkowo spakowane mogą być przesyłane w niewielkich rozmiarach.

Osobiście używam plików z opisem VRML do prezentowania wyników obliczeń, np. eksportowanych z Ansysa. Programu Ansys nie można łatwo przenieść, a zrzuty z ekranu są mało elastyczne – nie można podejrzeć innego miejsca niż to utrwalone na obrazku. Wtyczkę do przeglądarki (lub jako oddzielny program) łatwo jest zainstalować. Nie ponosi się przy tym dodatkowych kosztów i nie łamie się prawa.

Można wykorzystać też VRML w celach edukacyjnych. W NYU Medical Center studentom udostępniono trójwymiarowy model serca. Bardzo ciekawa jest również wycieczka po wirtualnym muzeum serca. Pod adresem www.ocnus.com/models znajduje się repozytorium wielu ciekawych modeli (zwierząt, maszyn, postaci, ...).

Złożoność i możliwości VRMLa można jednak poznać dopiero poruszając się w wirtualnym świecie. Polecam zabawę grami lub prezentacjami ze strony www.vrmlworlds.com. Prezentacje robiące niezwykłe wrażenie są zebrane również na www.parallelgraphics.com/products/cortona/best. Możesz przespacerować się zabytkową starówką Lubliany lub odkryć sekrety magicznego lasu.

Większość prezentacji w tej technologii powstała pod koniec lat 90tych. Dlatego łącza do nich mogą być już niestety nieaktualne…

Specyfikacja X3D i VRMLa (dodano 5.11.2006)

Zauważyłem w statystykach odwiedzin, że wielu z Was szuka na mojej stronie specyfikacji języków VRML i X3D. Prawdopodobnie wynika to z niewielkiej liczby polskich artykułów poruszających temat internetu w 3D…

Najlepszą drogą byłoby szukanie na stronach twórców języka, no ale skoro odwiedzacie w tym celu moją stronę, to proszę bardzo – oto łącze do specyfikacji X3D i VRMLa.

Michał Oracz, 22.04.2006